Trigger waarschuwing: In dit artikel komen thema’s als seksueel misbruik en gedachten aan zelfdoding aan bod. Dit kan als confronterend worden ervaren.
“Ik wil iedereen vertellen dat er hoop is, hoe uitzichtloos je situatie ook lijkt. Ons leven was een puinbak, maar God maakte van alle scherven een mooi mozaïek. Ons verhaal is puur en rauw, maar ook het bewijs dat God écht werkt in gebroken levens”, vertelt Carina (56). Vijf jaar geleden sprak dochter Manouk (32) voor het eerst uit dat ze zich gelukkig voelde. “Al die jaren daarvoor had ik het gevoel dat ik een last meedroeg. Iets zwaars op mijn schouders dat ik niet kwijtraakte.
Schreeuwen
Al heel haar leven volgde Manouk therapieën om die last kwijt te raken. Carina: “Als baby gooide ze al met haar bord in het rond. Ze was snel en veel boos.” Manouk: “Ja, ik was boos, impulsief en gevoelig. Later werd ADHD vastgesteld.” Achter die boosheid zat meer dan onrust alleen. “Ik kon niet uitleggen wat ik voelde, dus kwam alles eruit als woede.” Carina: “Ik weet nog dat we heel veel kroelden. Dat hielp. Ook moest ik jou beperken. Zo mocht je van mij bijvoorbeeld heel hard schreeuwen op het toilet, maar daarbuiten niet”, glimlacht ze.
Wanhopig
Al heel haar leven volgde Manouk therapieën om die last kwijt te raken. Carina: “Als baby gooide ze al met haar bord in het rond. Ze was snel en veel boos.” Manouk: “Ja, ik was boos, impulsief en gevoelig. Later werd ADHD vastgesteld.” Achter die boosheid zat meer dan onrust alleen. “Ik kon niet uitleggen wat ik voelde, dus kwam alles eruit als woede.” Carina: “Ik weet nog dat we heel veel kroelden. Dat hielp. Ook moest ik jou beperken. Zo mocht je van mij bijvoorbeeld heel hard schreeuwen op het toilet, maar daarbuiten niet”, glimlacht ze.
Wie ben ik?
“Dat is de beste keuze ooit geweest. Wat ik bij De Hoop voelde, heb ik nergens anders gevoeld. Het was de liefde van God die ik voelde. Waar ik eigenlijk niet op zat te wachten, had ik zó nodig”, vertelt Manouk. “Waar ik altijd tegenstribbelde en een grote mond had, liep ik nu als een mak lammetje mee in de therapieën. Het allerbelangrijkste wat ik leerde, was kijken naar mezelf: wie ben ik nu eigenlijk? Ik leerde mijn gevoelens toe te laten en te verwerken. Ik leerde na te denken over waarom ik boos of chagrijnig was.” Carina: “Wat mooi. Dit hoor ik voor het eerst. Dat is wel echt een compliment voor het team in de kliniek. Dat is ook echt de bedoeling van de schematherapie die jij kreeg.”
Scheiding
“Tijdens mijn opname moest ik veel uit mijn kindertijd ophalen. Het hielp bij de verwerking”, vertelt Manouk. Als jong meisje werd ze al geconfronteerd met de gebrokenheid van het leven. “Mijn ouders scheidden toen ik vier jaar was. Om het weekend ging ik naar mijn vader toe. Hij kreeg een relatie met een andere vrouw. Met haar had ik een slechte band. De weekenden bij hen waren zwaar.” Ook voor Carina was het een donkere tijd. “Ik werkte vier dagen op een basisschool en volgde een opleiding. Ik was kapot door de scheiding en had een periode waarin ik eigenlijk niet meer wilde leven. Maar ik had nog een doel: zorgen voor mijn kinderen.”
Beschermen
De scheiding had impact op het hele gezin. Manouk: “Toch heb ik nooit het gevoel gehad dat mijn ouders zich tegen elkaar opgezet hebben. Ze gaven elkaar vaak nog even een kroel als ze elkaar zagen.” Carina knikt. “Wij wilden jullie beschermen. Mijn verdriet deelde ik niet met jou en je broer. Ik wilde jullie daar niet in meenemen. Maar jij was zo gevoelig.” “Ja, ik voelde jouw verdriet en nam een deel van jouw last op me. Al was dat niet nodig”, vertelt Manouk. Carina zag dat het niet goed ging en schakelde hulp in toen Manouk zes was. Carina: “Je kreeg Ritalin voor je ADHD en toen kwamen je mooie eigenschappen naar boven. Je kwam op voor kindjes op school en maakte grapjes. Je was veel aan het zingen en werd weer vrolijk.”
“Ik leerde mijn gevoelens toe te laten en te verwerken.”
Liefde
Manouk: “Toen mijn ouders net gescheiden waren, had ik hoop dat ze weer bij elkaar zouden komen. Maar na een aantal jaar kwam er afstand tussen mij en mijn vader. Ik had het gevoel dat hij mij niet begreep. Ook kreeg hij samen met zijn nieuwe vrouw een dochter. Toch strandde die relatie.” Hierna spraken Carina en vader Addie weer af zonder dat de kinderen het wisten. Carina: “Ondanks alles bleek dat er nog liefde was. Toch bleven we heel voorzichtig. Ik wilde niet dat alles weer mis zou gaan als we weer bij elkaar kwamen. In 2009 zijn we opnieuw getrouwd. Onze liefde overwon alles.” Ook Manouks nieuwe zusje kwam in huis. “Vanaf het eerste moment hoorde ze bij ons gezin en was ze geliefd. Het is gewoon mijn zus. Niks geen halfzus, dat vind ik zo stom”, zegt Manouk stellig. Wel vond Manouk het lastig om haar vader thuis tegen te komen. Manouk: “Ik had nog vaak het gevoel: jij hebt mijn moeder achtergelaten. Naast alle struggles rondom de terugkomst van mijn vader, worstelde ik met mijn identiteit, geaardheid en alles wat ik had meegemaakt. Dat zag je terug in mijn gedrag. Ik was wild in die tijd.” “Nou, behoorlijk”, reageert Carina met nadruk. Manouk: “Ik was tegendraads. Ik gebruikte geen drugs of zo, maar zocht wel sensatie.”
Blokkade
Haar wilde karakter kwam opnieuw naar boven toen Manouk iets afschuwelijks meemaakte. “Ik werd op mijn negentiende misbruikt door een leeftijdsgenoot. Dit voorval deelde ik met niemand. Wel uitte ik mijn gevoelens in vechten en ruzie maken. Vijf jaar later kwam ik erachter dat er foto’s gemaakt en gedeeld waren. Er knapte iets in mij.” Carina: “Die dag was ik weg. Bij thuiskomst deelde je het verhaal met je vader en broer. Toen ik het later hoorde reageerde ik heel vlak. Het was zo heftig, het kwam té dichtbij. Ergens zit er een blokkade en kan ik het nog steeds niet voelen.” Regelmatig pakt Manouk een tissue voor haar tranen en die van haar moeder. Het doet hen zichtbaar pijn om over het voorval te praten. Toch is het ook goed. Manouk: “We hebben altijd veel samen gepraat en gehuild, dat was onze manier van verwerken.”
Gereedschap
Nadat ook nog drie vrienden van Manouk door noodlottige ongevallen om het leven kwamen, was de maat vol voor haar. “Ik werkte alleen maar, tachtig uur per week. De overige tijd was ik aan het feesten. Het putte me volledig uit. Ik wilde niet meer.” Ze bad veel tot God, vanuit haar diepste verdriet. Manouk: “Onchristelijke vrienden om mij heen vroegen: ‘Waar is die God van jou, je hebt toch niets meer?’ Toch wist ik altijd dat Hij bij me was. Veel mensen ver geten God als het slecht gaat, dat had ik niet. Ook als ik God niet meer voelde, wist ik dat Hij er was. Hij heeft me na al deze gebeurtenissen en het voorval bij de rivier bij De Hoop gebracht. Daar is mijn leven veranderd. Alles wat ik daar heb geleerd, gebruik ik nog steeds. Ik zie het als een tas gereedschap. Ik haal eruit wat ik op dat mo ment nodig heb.” Ook kwam er een belang rijk moment in haar leven. “Ik heb degene die mij heeft misbruikt vergeven, dankzij de therapieën en God.” Carina begint te huilen: “Dat raakt me heel erg.” “Dat weet ik”, reageert Manouk. Het is een moment stil. Moeder en dochter geven elkaar een knuffel en een kus.
“Ik wist niet meer hoe ik moeder moest zijn en raakte burn-out.”
Moeder
Carina werkte inmiddels in de hulpverlening en voelde zich vaak een hulpverlener in haar eigen gezin. “Ik wist niet meer hoe ik moeder moest zijn en raakte burn-out. Toen had ik zelf hulp nodig. Ik heb veel gepraat en volgde therapie. Mijn eigen kinderen zeiden op een gegeven moment: ‘Lieverd, het komt goed. Je kunt gewoon moeder zijn.’” Manouk: “Klopt, wij wilden geen moeder die therapie geeft, maar een moeder die een arm om ons heen sloeg. Waar we gewoon bij konden janken.”
Bemoedigen
De Hoop werd niet alleen een plek waar haar dochter tot herstel kwam, maar werd daarna ook Carina’s werkplek. Carina: “Ik heb altijd gebeden of alles wat ik meemaakte, vrucht mag afwerpen. Dat onze pijn niet voor niets zou zijn. Dat gebeurde. Bij De Hoop kan ik door mijn professionele kennis en mijn ervaringen andere mensen helpen en bemoedigen. Vaak deel ik iets van mijn verhaal met een cliënt, dan is de verbinding zo gelegd. Van groepsbegeleider ben ik invalkracht geworden, omdat mijn man en ik in Frankrijk een B&B zijn begonnen. Laatst viel ik in. Er stond een man bij het kantoor. Hij begon te huilen toen hij me zag. Zeven jaar geleden was hij cliënt en begeleidde ik hem. Nu had hij een terugval. Met zijn vrouw had hij gebeden dat ik er weer mocht zijn. In een brief vertelde hij dat hij door de liefde bij De Hoop ervoer dat God bestond.”
“God werkt door gebrokenheid heen. Ook al zie je dat misschien nu nog niet.”
Kwetsbaar
“Achter ieder mens zit een verhaal”, deelt Carina. “Vaak is dat heel kwetsbaar. Voor de buitenwereld lijkt soms alles goed te gaan, terwijl er vanbinnen een enorme storm woedt door verlies, een trauma, scheiding of psychische worstelingen. Dan kun je denken: hoe moet ik nu verder? Iedereen die dat ervaart, wil ik bemoedigen met ons verhaal. God haalt je niet uit de storm, maar draagt je erdoor.” Deze boodschap wil ze haar cliënten ook meegeven. “Ik heb geleerd om naast iemand te zitten, dan krijg je veel compassie. Ik hoor veel vreselijke verhalen. Dan kan ik me bijna voorstellen dat iemand verslaafd raakt of in de criminaliteit zit. Ik huil vaak mee.” Deze houding kenmerkte Carina ook binnen haar gezin. Manouk: “Jij zorgde voor een stabiel thuis en had veel liefde voor ons. We hebben wat afgepraat met elkaar. Ook zochten we samen de rust op in ons heftige bestaan. Vaak gingen we naar de Biesbosch, lekker varen en genieten van de natuur. We hadden een eigen bootje waarop we ook sliepen. Daar heb ik veel mooie herinneringen aan.”
Rust
Het verhaal van Carina en Manouk is zwaar, maar ook vol hoop. Die hoop willen ze graag doorgeven. Manouk: “Ik ben geen standaard christen in wat ik doe en hoe ik eruitzie. Laatst was ik aan het straten maken en was iemand verbaasd dat ik Groot Nieuws Radio luisterde. Ik merk dat mensen dan nieuwsgierig worden. Ondanks alles wat ik meegemaakt heb, mag ik delen: God bestaat écht en houdt van je. Ook als je worstelt met je geaardheid. Zoek daarin je weg met Hem, want Hij geeft antwoorden.” Carina vervolgde haar leven in Frankrijk, samen met haar man Addie. Hun B&B Chez Nous (cheznousbnb.wixsite.com) is hun nieuwe thuisbasis. Carina: “De plek waar we wonen ademt rust en vrede. We willen graag van betekenis zijn voor mensen die vastlopen in het leven. Als daar behoefte aan is, kan ik coaching geven. Tegen iedereen die denkt dat zijn of haar leven uitzichtloos is, wil ik zeggen: geef niet op, want je bent het waard. God werkt door gebrokenheid heen. Ook al zie je dat misschien nu nog niet. De scherven van pijn en moeite verdwijnen niet, maar God vormt ze tot een kostbaar mozaïek.”
